Ekonomia w kajdanach

Jaki to kraj, w którym przedsiębiorcom trudniej jest prowadzić interesy niż ich kolegom w Chile, Bahrajnie, Armenii, Barbados czy Botswanie? Odpowiedź: Polska. Według Indeksu Wolności Gospodarczej 2006 na 157 państw Polska zajęła 41. miejsce.

Wolność gospodarcza w Polsce wciąż jest zagrożona, wynika z dorocznego raportu fundacji Heritage i dziennika The Wall Street Journal. Mimo że Polska należy do największych krajów Unii Europejskiej, wciąż 12 mln rodaków egzystuje na granicy ubóstwa, żyjąc za mniej niż 2,5 euro dziennie. Analitycy nie pozostawili suchej nitki na polityce ekonomicznej lewicowych rządów w 2005 r. Zbyt duży deficyt
budżetowy, niestabilne prawo i niepotrzebne regulacje utrudniają prowadzenie biznesu. Do plusów należą niskie w porównaniu z UE koszty pracy i 65 mld dol. zagranicznych inwestycji, jakie Polska uzyskała od czasu obalenia komunizmu w 1990 r.

Zajmujemy w rankingu to samo miejsce co przed rokiem. Ale tylko teoretycznie nic się nie zmieniło. W polityce handlowej integracja z Unią Europejską wyszła naszej gospodarce na dobre. Zwiększył się import i eksport. Na plus wyszła nam także obniżka podatku od przedsiębiorstw do poziomu 19 proc. Z roku na rok konsekwentnie zmniejsza się udział sektora państwowego w gospodarce, co jest związane z prywatyzacją. Skuteczna polityka monetarna poradziła sobie z inflacją.

Coraz lepsze zdanie o Polsce mają inwestorzy zagraniczni. Zbliżenie z Europą zostało dobrze przyjęte, ale nie spowodowało kolejnego inwestycyjnego boomu. Poza pewnymi wyjątkami polskie prawo pozwala na tworzenie całkowicie zagranicznych przedsiębiorstw. Istotne ograniczenia występują natomiast na rynku nieruchomości. Niewielkie utrudnienia wciąż napotyka się w wypadku zagranicznych transferów kapitału. Obecnie 45 z 75 komercyjnych banków w Polsce jest kontrolowanych przez zagranicznych akcjonariuszy.

Mimo że kontrola cen w gospodarce należy do przeszłości, rząd narzuca urzędowe ceny na niektórych rynkach, np. farmaceutycznym (na tym samym rynku stosowane są także duże ograniczenia w polityce informacyjnej i marketingowej). Niewystarczająca jest także ochrona praw własności oraz własności intelektualnej i przemysłowej. Szwankuje zmieniające się ciągle prawo i niewydolne sądy, w których latami czeka się na werdykt. Na zastraszająco wysokim poziomie funkcjonuje natomiast korupcja. A procedury regulacji gospodarki nie są przejrzyste.

Funkcjonowanie przedsiębiorców utrudnia wszędobylska biurokracja. W związku z akcesją do Unii znacznie zwiększyła się liczba regulacji prawnych, szczególnie w odniesieniu do ochrony środowiska, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów. Lecz według raportu, zbyt dużą rolę w Polsce wciąż odgrywa czarny rynek wynikający z dużych kosztów pracy i podatków ograniczających gospodarczy wzrost.